Hoe blijf je samen heel?

De Samen heel blijven-hulpmiddelen zijn gebaseerd op de volgende uitgangspunten:

Samen kun je meer aan dan alleen

Als groep kun je meer (emotie, stress, werk) aan dan als individu. In de acuutheid van COVID-19 worden in de zorg dagelijks wisselende teams ingedeeld. Daarin zitten vaak ervaren mensen die elkaar en het werk al kennen, mensen vanuit dezelfde instelling die vanuit een ander specialisme gewend zijn te werken èn oud-zorgmedewerkers die veelal (nog) onbekend zijn met de instelling. Het is belangrijk om een minimale groepscohesie te creëren, zodat iedereen zich gedragen kan voelen. Een check-in en check-out zijn simpel en effectief voor cohesie en een groter gezamenlijk draagvermogen.

Erkennen van rauwe werkelijkheid geeft lucht

Erkennen van de rauwe werkelijkheid, binnen de groep, geeft meer lucht dan vasthouden aan een ‘mission impossible’. De werkelijkheid is dat niet iedereen te redden is. Vele medewerkers in de zorg weten dit al lang al èn tegelijkertijd is nog vaak de -onbewuste- boodschap: we gaan door tot we erbij neervallen. Het erkennen dat, zelfs als je doorgaat tot je erbij neervalt, je nog steeds niet iedereen kunt redden, is essentieel. Daarna kun je namelijk wat anders besluiten, al is het maar om zelf mentaal en fysiek gezond te blijven.

Geef je grenzen aan en zorg voor je zelf

Het geheel van zorg heeft er meer aan als zorgmedewerkers hun grenzen aangeven en daarmee ook voor zichzelf zorgen. Zorgverleners besparen meestal als eerste op zorgen voor zichzelf, ten bate van de patiënten. Echter, het is maar schijn dat het (op ietsje langere termijn) de patiënten echt ten goede komt. Wat het geheel ten goede komt, is juist dat we ook voor onszelf zorgen. Grenzen aangeven, tijdig stoppen, en zoeken naar manieren om tijdens en na de dienst jezelf op te laden. Stem met je buddy af, waarmee hij/zij jou kan helpen.

Maak je actief en bewust los van je dienst

Het is essentieel om jezelf actief en bewust los te maken van je dienst, als het tijd is om naar huis te gaan. Vaak blijven we onbewust verbonden met het werk dat we deden. Dus je gáát wel naar huis, maar zonder dat je het door hebt, is een deel van jou nog verbonden met je werk. Alsof er een onzichtbaar touw zit tussen jou en het werk. Dit helpt niet om te ontspannen. De metafoor om dat touw door te knippen, voordat je naar huis gaat kan hier goed bij helpen. Het actief stoppen met de verbinding, zal helpen om je daarna vrij(er) te voelen om te doen wat goed is voor jou.

Leidinggevenden hebben een specifieke taak

Samen heel blijven is nadrukkelijk een verantwoordelijkheid van ieder lid van een groep of team, toch hebben de (in)formele leiders daarin een specifieke rol. Als je zorgt als leidinggevende dat iedereen erbij kan horen, met precies de eigen expertise, grenzen en emoties, draagt dat bij aan de draagkracht van het geheel.

Als leidinggevende ben je ‘ook maar een mens’, met je eigen expertise, grenzen en emoties. Luister daarna, wees expliciet en vraag ook hulp. Kwetsbaarheid durven tonen is uitermate krachtig.

Samen heel blijven in andere talen

Om de Samen heel blijven-uitgangspunten toegankelijk te maken voor zoveel mogelijk zorgmedewerkers zijn de poster en brochure beschikbaar gemaakt in de meerdere talen. Zie homepage.

Om ook een bijdrage te leveren aan het vergroten van de mentale weerbaarheid van zorgverleners in andere landen, is de website www.keepingittogether.care gebouwd.

Samen heel blijven in andere beroepen

Wil jij het concept Samen heel blijven ook in jouw beroepsgroep inzetten?

Graag denken we mee over hoe dit kan, neem hiervoor contact op met ons via info@samenheelblijven.nl.

Waarschijnlijk is er tekstueel maar een kleine aanpassing nodig. Ook de tekeningen kunnen gemakkelijk aangepast worden. Dit zorgt ervoor dat we met een beperkt budget het concept relevant kunnen maken voor jouw beroepsgroep.

Meer informatie

Via de zorginstellingen zelf is veelal mentale ondersteuning aanwezig. Informeer hiernaar binnen je instelling.

Samen heel blijven richt zich op wat je als groep, als team van collega’s kunt doen om het groepsvermogen te vergroten en daarbinnen je eigen mentale welzijn te bevorderen. Naast wat je samen kunt doen op het werk, geldt dat je wellicht als individu ook behoefte hebt aan meer informatie over hoe je al je indrukken kunt verwerken en hoe je mentaal en fysiek fit blijft. Er zijn heel veel mooie initiatieven gestart die bijdragen aan individuele verwerking, een luisterend oor, coaching, buddyschap etcetera. Voel vooral zelf goed wat het is dat je nodig hebt. Het kan maar zo zijn, dat een uitgebreid coachingstraject (nog) niet past voor je, en dat je eerst aan een luisterend oor, wat simpele tips en stoom afblazen genoeg hebt.

Via de zorginstellingen zelf is veelal ook mentale ondersteuning aanwezig, daar zou je

  • Wat in ieder geval een goede start is, is het lezen van de ‘Tips en adviezen voor de mentale gezondheid van zorgprofessionals’ van het Ministerie van Defensie. Zij weten als geen ander wat van belang is om goed voor jezelf te zorgen in en na zeer acute situaties.
  • Op de website van de Federatie Medisch Specialisten staan ook vele nuttige links, van geschreven informatie tot links naar coaching en trauma experts. Echt een aanrader!
  • Vanuit het landelijke, door het ministerie van VWS aangestuurde, initiatief Extra Handen voor de Zorg, is een coachingspool opgezet, te vinden via www.extrahandenvoordezorg.nl

Wie werken mee aan Samen heel blijven

Samen heel blijven is onderdeel van COVID-19 Extra Handen. COVID-19 Extra handen is mede-initiatiefnemer van www.extrahandenvoordezorg.nl, het landelijk platform voor het koppelen van extra vraag en aanbod van zorgpersoneel.

Vanuit mentaal oogpunt komt er in deze acute zorgfase, veel af op (oud-)zorgmedewerkers. Een projectgroep werd gevormd om hier aandacht aan te besteden. Eén van de initiatieven die hieruit voortkwam is het project ‘Samen heel blijven’. Aan de ontwikkeling van de Samen heel blijven brochure en poster werkten de volgende mensen mee:

  • Concept en tekst: Petra Derks, Jakob van Wielink en Barbara Hoogenboom
  • Tekeningen en vormgeving: Aletha Steijns
  • Website: Gerard Kruithof en Barbara Hoogenboom
  • Advisering vanuit de praktijk: Najla van Veen – Mirzakhyl

Het gave is, dat deze mensen niet eerder als team hadden samengewerkt en dat dit alles in hele korte tijd en vanuit een goed hart en volle bevlogenheid is gerealiseerd, geheel op vrijwillige en onbetaalde basis. Hieronder kun je hun eigen motivatie lezen.

Waarom deed je mee?

Petra Derks (eigenaar Petra Derks, coach voor mens én organisatie): “Toen duidelijk werd dat ook Nederland werd geraakt door COVID-19 voelde ik als oud-verpleegkundige door-en-door dat ik wat te doen had. Ik melde mij aan voor ‘extra handen aan het bed’ en ik stelde mij beschikbaar om de projectgroep COVID-19 Extra handen te ondersteunen.

Ik toon een glimlach omdat mijn zorghart mijn verleden en heden bij elkaar heeft gebracht. Mijn hart maakt een sprongetje als ik kijk naar dit verbindende initiatief. Dankbaar dat ik met hart en ziel heb bijgedragen aan de totstandkoming van Samen heel blijven.”

Barbara Hoogenboom (mede-eigenaar Bert Hellinger Instituut Nederland): “Het initiatief COVID-19 Extra Handen raakte me meteen. Èn ik voelde me onthand, want ik ben niet opgeleid in de zorg en kon daarin dus niets betekenen. Dat ik op deze andere manier wèl een steentje kan bijdragen, maakt me blij en dankbaar. Dankbaar dat ik vanuit het systemische perspectief een bijdrage kan leveren aan Samen heel blijven.”

Jakob van Wielink (partner bij De School voor Transitie): “Of we sterven als individuen, of we helen als team’: het zijn de illustere woorden van Al Pacino in zijn ontroerende ‘Inch by Inch’ speech in Any Given Sunday. Heel blijven en heel worden: ze zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Dat vraagt – bij uitstek in de moeilijkste omstandigheden – leiderschap. Leiderschap dat het samenkomen en uiteengaan van mensen mogelijk maakt. Ik voel me als vriend en vader geroepen daar een bijdrage aan te leveren.”

Aletha Steijns (eigenaar Kunst & coach): “Doen wat je te doen staat. Met hart en ziel. Ik kan tekst omzetten in helder beeld. Mijn hart voor de zorg liet zich zo zien. Vanzelfsprekend.”

Gerard Kruithof (eigenaar Dokwerkers | Crossmedia): “Samenwerken om ‘samen heel te blijven’, dat sprak mij aan. Net op het moment dat ik in mijn Corona-vacuüm zat en dacht; ‘Er moet een knop om’, werd ik gevraagd hiervoor mijn expertise in te zetten. Dat doe ik van harte, met de hoop op een betere zorg voor elkaar hierna.”

Najla van Veen – Mirzakhyl (Projectmanager strategie in ziekenhuis en voormalig IC verpleegkundige): “Ik wil de harde werkers in de zorg helpen om door deze crisis te komen. Niet alleen als extra handen terug op de IC, maar ook strategisch nadenken over wat op ons staat te wachten. Ik ben ontzettend blij dat we een fantastische groep met elkaar hebben verbonden, die ervoor zorgen dat we ‘Samen heel blijven’.”

Vertalingen

Alle vertalingen zijn gecoördineerd door Barbara Hoogenboom en al deze mensen werkten eraan mee:

Taal Vertaler
Bask Sergio Arana , Maria Carrascal and Maider Gorostidi
Catalaans Noemi Viedma; Joan Oliva
Duits Marnix Reijmerink
Engels Helen Hartmann
Frans Caroline Reijmerink
Galician Noemi Viedma; Joan Oliva; Guillermo Cancelo
Perzisch Marije Klein; Mohamad Azad
Pools Anita Sokolowska
Portugees Mayna Dias
Russisch Maya Vasilyeva
Servisch Darko Markovic; Marija Stamenkovic
Singalees Arjuna Seneviratne; Jennifer Henricus
Spaans Noemi Viedma en Joan Oliva
Tamil Aousten Aloysious; Jennifer Henricus
Traditional Chinese Anita Cheung
Tjechisch Šárka Rambousková; Cristina Muntean
Turks Sami Bugay

 

Brochure, poster en website

De productie van alle communicatiemiddelen is gecoördineerd door Gerard Kruithof en al deze mensen werkten eraan mee:

Naam Bedrijfsnaam
Gerard Kruithof Dokwerkers | Crossmedia
Danny Goyen Studio Incognito
Doriene Koot DoorKootDesign
Stefan Kraaijenhagen Zaza in vorm
Tim Aarnink Tim Aarnink – Grafische vormgeving
Bob van Kordelaar Romijn Design